Συνάντηση Γεωργιάδη με Πανελλήνια Ομοσπονδία Νεφροπαθών για φάρμακα και Μονάδες Νεφρού

Εισαγωγή

Η δωρεά οργάνων και οι μεταμοσχεύσεις αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής, προσφέροντας ελπίδα και ζωή σε χιλιάδες ασθενείς. Παράλληλα, εγείρουν βαθιά ηθικά, πνευματικά και θεολογικά ερωτήματα. Ποια είναι, λοιπόν, η επίσημη θέση της Εκκλησίας απέναντι στη δωρεά οργάνων και τις μεταμοσχεύσεις;

Η επίσημη θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας

Η Εκκλησία της Ελλάδος, μέσω της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου και των αρμόδιων επιτροπών Βιοηθικής, έχει διατυπώσει ότι η δωρεά οργάνων δεν απορρίπτεται θεολογικά. Αντιθέτως, μπορεί να θεωρηθεί πράξη αγάπης, αυταπάρνησης και προσφοράς προς τον συνάνθρωπο, όταν γίνεται με ελευθερία και σεβασμό προς την ανθρώπινη αξία.

Η Εκκλησία δεν αντιμετωπίζει αρνητικά την ιατρική πρόοδο, αλλά την αποδέχεται όταν υπηρετεί τη ζωή, την υγεία και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου.

Η δωρεά οργάνων ως πράξη αγάπης

Στο χριστιανικό πνεύμα, η προσφορά ζωής σε έναν πάσχοντα συνάνθρωπο συνδέεται άμεσα με την έννοια της θυσίας και της ανιδιοτελούς αγάπης. Η δωρεά οργάνων μπορεί να αποτελέσει μια ύψιστη πράξη φιλανθρωπίας, εφόσον γίνεται συνειδητά και ελεύθερα.

Ωστόσο, η Εκκλησία ξεκαθαρίζει ότι:

• Δεν επιβάλλει τη δωρεά οργάνων ως θρησκευτικό καθήκον

• Δεν την απαγορεύει

• Τη θεωρεί προσωπική απόφαση συνείδησης

Σεβασμός στην ιερότητα του ανθρώπινου σώματος

Κεντρικός άξονας της εκκλησιαστικής διδασκαλίας είναι ότι το ανθρώπινο σώμα αποτελεί ιερό δώρο του Θεού. Για τον λόγο αυτό, κάθε ιατρική πράξη —συμπεριλαμβανομένων των μεταμοσχεύσεων— πρέπει να διασφαλίζει:

• Τον απόλυτο σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια

• Την ελεύθερη και ρητή συναίνεση του δότη

• Την ηθική και επιστημονική διαφάνεια

• Την απαγόρευση κάθε μορφής εμπορευματοποίησης των οργάνων

Η Εκκλησία απορρίπτει κατηγορηματικά την εμπορία οργάνων και κάθε πρακτική που υποβαθμίζει την ανθρώπινη ζωή σε αντικείμενο συναλλαγής.

Το ζήτημα του εγκεφαλικού θανάτου

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον ορισμό και τη διαπίστωση του εγκεφαλικού θανάτου. Η Εκκλησία προσεγγίζει το θέμα με υπευθυνότητα και θεολογική διάκριση, τονίζοντας ότι:

• Ο θάνατος πρέπει να πιστοποιείται με απόλυτη ιατρική βεβαιότητα

• Η αφαίρεση οργάνων δεν πρέπει να προηγείται της πλήρους διαπίστωσης του θανάτου

• Η επιστημονική τεκμηρίωση οφείλει να είναι σαφής και αδιαμφισβήτητη

Παρότι υπάρχουν διαφορετικές θεολογικές προσεγγίσεις, η επίσημη στάση είναι προσεκτική και βασίζεται στον σεβασμό της ανθρώπινης ζωής.

Η Εκκλησία και οι μεταμοσχεύσεις

Οι μεταμοσχεύσεις θεωρούνται αποδεκτές όταν:

• Σκοπός είναι η διάσωση ή η βελτίωση της ανθρώπινης ζωής

• Δεν παραβιάζεται η ελευθερία του προσώπου

• Τηρούνται οι αρχές της ιατρικής δεοντολογίας

• Δεν πραγματοποιούνται για εμπορικούς ή πειραματικούς σκοπούς

Η Εκκλησία αναγνωρίζει ότι η ιατρική επιστήμη αποτελεί ευλογία, όταν λειτουργεί προς όφελος του ανθρώπου και της ζωής.

Η πνευματική διάσταση της απόφασης

Η δωρεά οργάνων, σύμφωνα με την εκκλησιαστική θεώρηση, δεν είναι υποχρεωτική πράξη αλλά βαθιά προσωπική επιλογή. Κάθε πιστός καλείται να αποφασίζει ελεύθερα, με υπευθυνότητα, ενημέρωση και πνευματική συνείδηση.

Η Εκκλησία σέβεται:

• Την προσωπική βούληση του δότη

• Την απόφαση της οικογένειας

• Την ιερότητα του ανθρώπινου προσώπου

Συμπέρασμα

Συνοψίζοντας, η επίσημη θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι θετικά διακείμενη απέναντι στη δωρεά οργάνων και τις μεταμοσχεύσεις, υπό αυστηρές ηθικές και πνευματικές προϋποθέσεις. Η δωρεά μπορεί να αποτελέσει πράξη ύψιστης αγάπης και αλληλεγγύης, εφόσον διασφαλίζονται η ελευθερία, ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και η απόλυτη προστασία της ζωής.

Η τελική απόφαση παραμένει προσωπική πράξη συνείδησης, την οποία η Εκκλησία αντιμετωπίζει με σεβασμό, διάκριση και πνευματική ευαισθησία.